Skip to content

บทที่ 3 ความเหลื่อมล้ำด้านสิทธิและโอกาส

• 3.3.1 เด็ก

ผลการสำรวจสถานการณ์เด็กทั่วประเทศไทย โดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ ด้วยการสนับสนุนจากองค์การยูนิเซฟ ในปี 2558-2559[1] พบว่า ทั่วประเทศมีเด็กทารกเพียงร้อยละ 23.1 ที่ได้ดื่มนมแม่เพียงอย่างเดียวในช่วง 6 เดือนแรก ทั้งที่นมแม่เป็นวิธีที่ดีที่สุดที่จะทำให้ทารกได้รับสารอาหารทั้งหมดที่จำเป็นทั้งหมด และส่งผลต่อพัฒนาการทางสมองของเด็ก ในด้านการบริโภคเกลือไอโอดีน ซึ่งเป็นวิธีที่ดีที่สุดและประหยัดที่สุดที่จะแน่ใจได้ว่า ประชาชนได้รับสารอาหารที่จำเป็นนี้ในปริมาณที่เพียงพอในแต่ละวัน ความผิดปกติจากการขาดสารไอโอดีนเป็นสาเหตุหลักของภาวะสมองช้า และฉุดรั้งพัฒนาการทางสมองของเด็ก ในระดับประเทศ มีครัวเรือนเพียงร้อยละ 79.8 ที่บริโภคเกลือไอโอดีน ในบางภาค เช่น ภาคอีสาน อัตราการบริโภคลดลงเหลือเพียงร้อยละ 59.1 เท่านั้น ขณะที่ในกรุงเทพมหานคร อัตราอยู่ที่ร้อยละ 88.6 นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้องกับความแตกต่างระหว่างครัวเรือนที่ร่ำรวยและยากจน โดยร้อยละ 86.3 ของครัวเรือนร่ำรวยใช้เกลือที่มีไอโอดีนเพียงพอเมื่อเทียบกับครัวเรือนที่ยากจน ซึ่งมีเพียงร้อยละ 56.7

เด็กผู้ชาย เด็กในภาคใต้และเด็กที่อาศัยอยู่ในครัวเรือนที่มีฐานะยากจนมากมีน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ มาตรฐาน มีภาวะทุพโภชนาการเรื้อรัง และมีภาวะโภชนาการเฉียบพลันสูงกว่าเด็กในกลุ่มอื่น ๆ เด็กที่อาศัยอยู่ นอกเขตเทศบาลมีน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน มีภาวะทุพโภชนาการเรื้อรังและภาวะทุพโภชนาการเฉียบพลัน สูงกว่าเด็กที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาล

ด้านแนวโน้มความเหลื่อมล้ำในคุณภาพชีวิตของเด็ก เด็กมากกว่าหนึ่งในห้าคนในประเทศไทยที่ไม่ได้อยู่กับทั้งพ่อและแม่ โดยที่ทั้งพ่อและแม่ยังมีชีวิตอยู่ ทั้งนี้มีสาเหตุหลักมาจากการที่พ่อแม่ต้องย้ายถิ่นภายในประเทศไทยเพื่อไปหางานทำ โดยปรากฏการณ์นี้มักเกิดขึ้นในครัวเรือนที่ยากจน ซึ่งผลสำรวจพบว่า ในกลุ่มครัวเรือนที่ยากจนมาก มีเด็กเกือบหนึ่งในสามคน (ร้อยละ 31) ที่ไม่ได้อยู่กับทั้งพ่อและแม่โดยที่ทั้งพ่อและแม่ยังมีชีวิตอยู่ เมื่อเทียบกับเด็กร้อยละ 8.2 ในกลุ่มครัวเรือนที่ร่ำรวยมาก ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เด็กหนึ่งในห้าคน (ร้อยละ 21.2) ไม่ได้อยู่กับพ่อแม่ สัดส่วนเด็กในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (ร้อยละ 29.3) ที่ไม่ได้อยู่กับพ่อแม่ มีมากกว่าในเด็กในกรุงเทพมหานคร (ร้อยละ 11.8) หรือภาคใต้ (ร้อยละ 11.2) ถึงเกือบสามเท่า

 

แผนภูมิ 44 จำนวนครัวเรือน 6 ประเภทและอัตราการเติบโตระหว่าง ปี 2529 ถึง 2549

 

ที่มา: “ชีวิตคนไทยในรอบ 2 ทศวรรษของการพัฒนา” ของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) (ยังไม่ตีพิมพ์).

 

1 องค์การยูนิเซฟ “ความเหลื่อมล้ำ ช่องว่างปัญหาเด็กและสตรี: ผลสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทยที่สำคัญ พ.ศ. 2558-2559” จาก  https://www.unicef.org/thailand/tha/Thailand_MICS_Full_Report_TH.pdf